مقدمه ای بر هزینه یابی چرخه عمر (LCC) ) (بخش اول)

انویسنده : دکتر مهدی سیفی مرادی
مشاور مهندسی صنایع و مدیریت دارایی فیزیکی

امروزه در اقتصاد جهانی به دلیل فشارهای ناشی از بازارهای مختلف، تصمیم‌گیری در مورد خرید تجهیزات و ماشین آلات، مخصوصاً در مورد تجهیزات گران قیمت، تصمیمات مبتنی بر هزینه‌های خرید نمی‌باشد بلکه این تصمیم‌گیری‌ها، مبتنی بر هزینه‌های چرخه عمر تجهیزات است. تجربه‌های گذشته نشان می‌دهد که اغلب تجهیزات مهندسی، هزینه‌هایی را ایجاد کرده‌اند که بیشتر از هزینه‌های اولیه می باشد. درحقیقت، بر طبق مطالعات مختلف، هزینه نگهداری سیستم‌های مهندسی (لجستیکی و هزینه عملیاتی) می‌تواند بین 10 تا 100 برابر هزینه‌های تخمین زده شده، تغییر نماید. هزینه چرخه عمر یک سیستم ممکن است به طور ساده به عنوان مجموع همه هزینه‌های صرف شده در طول مدت عمر آن تعریف شود (کل هزینه نگهداری و خرید).

واژه هزینه‌یابی چرخه عمر برای اولین بار در سال 1965 در یک گزارش با عنوان هزینه‌یابی چرخه عمر در خرید تجهیزات مورد استفاده قرار گرفت. این گزارش به وسیله‌ی مؤسسه مدیریت لجستیک واشنگتن برای وزارت دفاع آمریکا، آماده شد. در نتیجه این سند، وزارت دفاع، یک سری از دستورالعمل‌ها را برای محاسبه هزینه چرخه عمر با عنوان راهنمای محاسبه هزینه چرخه عمر تجهیز چاپ کرد؛ هزینه چرخه عمر در خرید تجهیزات و راهنمای هزینه چرخه عمر برای خریداری سیستم‌ها

علم اقتصاد نقش کلیدی در هزینه‌های چرخه عمر بازی می‌کند، چرا که برای محاسبه هزینه چرخه عمر انواع مختلفی از اطلاعات مربوط به اقتصاد مورد نیاز است. هزینه چرخه عمر الزام می‌کند که همه هزینه‌های ذاتی باید با توجه به ارزش زمانی پول محاسبه شود. در جامعه مدرن، نرخ تورم و نرخ سود با توجه به ارزش زمانی پول مورد مطالعه قرار می‌گیرند.

اطلاعات مورد نیاز برای هزینه‌یابی چرخه عمر

هزینه‌یابی چرخه عمر به طور فزاینده‌ای در بخش‌های صنایع سراسر جهان برای تصمیم‌گیری‌های مختلف که به طور مستقیم و غیرمستقیم، مرتبط با تجهیزات و سیستم‌های مهندسی است، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

دلایلی برای این روند رو به رشد وجود دارد مانند:

• رقابت
• افزایش عملیات و هزینه‌های تعمیرات
• محدودیت بودجه
• تولیدات و سیستم‌های گران قیمت (مثل سیستم‌های نظامی، فضایی، هواپیماها و...)
• افزایش تورم
• افزایش آگاهی از مقرون به صرفه بودن تولید، تجهیز و کاربران سیستم.

انواع مختلفی از اطلاعات برای نشان دادن مطالعات هزینه‌یابی چرخه عمر وجود دارد. این اطلاعات شامل هزینه خرید تجهیز، عمر مفید عملیاتی تجهیز، هزینه نگهداری و تعمیرات سالیانه تجهیز، هزینه انتقال و نصب تجهیز، نرخ تخفیف و تشدید، هزینه عملیات سالیانه، مالیات و هزینه اسقاط است.

در همه موارد بهتر است برای شروع مطالعه هزینه‌یابی چرخه عمر، پاسخ به سؤالات و موضوعات زیر مورد توجه قرار گیرد:

• هدف از برآورد
• فرضیات و قوانین پایه‌ای
• رفتارهای عدم قطعیت
• داده‌های مورد نیاز
• جزئیات مورد نیاز برای آنالیز و محدودیت‌های مربوط به آنالیز
• پرسنل مشارکت داده شده و مسئولیت آنالیز هزینه
• کنترل و ارزیابی فرآیند هزینه چرخه عمر توسط مدیریت خرید و فروش
• اقدامات برآورد هزینه چرخه عمر
• دقت و صحت مورد نیاز آنالیز
• محدودیت‌های مالی

منبع : هرینه یابی چرخه عمر برای مهندسین

تالیف و ترجمه : کاظم دژانگاه- مهدی سیفی مرادی